Review

Otizmli Çocuklarda Sosyal Etkileşim ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Sosyal Robotların Rolü: Bir Betimsel İnceleme

Volume: 4 Number: 1 June 26, 2025
EN TR

Otizmli Çocuklarda Sosyal Etkileşim ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Sosyal Robotların Rolü: Bir Betimsel İnceleme

Öz

Bu betimsel çalışma, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış çocuklarda sosyal robot destekli sosyal etkileşim ve iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik müdahaleleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, sosyal robotların OSB’li çocukların sosyal beceri gelişimine katkısı; kullanılan robot türleri, robotların rolleri ve özerklik düzeyleri, uygulama bağlamları, hedeflenen sosyal ve iletişim becerileri, kullanılan araştırma modelleri ve müdahale etkililiğini artıran/sınırlayan faktörler açısından değerlendirilmiştir. Sistematik literatür taraması Scopus ve ULAKBİM veri tabanlarında gerçekleştirilmiş ve belirlenen dahil etme kriterlerine göre 20 çalışma detaylı şekilde analiz edilmiştir. Bulgular, sosyal robotların OSB’li çocukların göz teması, ortak dikkat, jest taklidi ve iletişim gibi temel sosyal becerilerinde genel olarak olumlu gelişmeler sağladığını göstermektedir. Çalışma, sosyal robot destekli müdahalelerin, insan desteği ile birlikte planlanarak çocukların bireysel özellikleri ve bağlama uygun şekilde düzenlenmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
  2. Baron-Cohen, S., Leslie, A. M., & Frith, U. (2000). Does the autistic child have a “theory of mind”? In J. A. Burack, T. Charman, N. Yirmiya, & P. R. Zelazo (Eds.), The development of autism: Perspectives from theory and research (pp. 59–79). Lawrence Erlbaum Associates.
  3. Bartl-Pokorny, K. D., et al. (2021). Robot-based intervention for children with autism spectrum disorder: A systematic literature review. IEEE Access, 9, 165433–165450. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2021.3132785
  4. Centers for Disease Control and Prevention. (2023). Data and statistics on autism spectrum disorder. https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/data.html
  5. Costa, A., Giglioli, I., Salomone, R., Cipresso, P., & Riva, G. (2018). Social robots as a tool for autism spectrum disorder intervention. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 21(7), 424–429. https://doi.org/10.1089/cyber.2017.0578
  6. Damianidou, D., Eidels, A., & Arthur-Kelly, M. (2020). The use of robots in social communications and interactions for individuals with ASD: A systematic review. Advances in Neurodevelopmental Disorders, 4, 357–388. https://doi.org/10.1007/s41252-020-00184-5
  7. Dautenhahn, K. (2007). Socially intelligent robots: Dimensions of human–robot interaction. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 362(1480), 679–704. https://doi.org/10.1098/rstb.2006.2004
  8. Dubois-Sage, M., Jacquet, B., Jamet, F., & Baratgin, J. (2024). People with autism spectrum disorder could interact more easily with a robot than with a human: Reasons and limits. Behavioral Sciences, 14(2), 131. https://doi.org/10.3390/bs14020131

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Personality Psychology (Other)

Journal Section

Review

Authors

Publication Date

June 26, 2025

Submission Date

June 6, 2025

Acceptance Date

June 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 1

APA
Gökmen, C. (2025). Otizmli Çocuklarda Sosyal Etkileşim ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Sosyal Robotların Rolü: Bir Betimsel İnceleme. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 37-44. https://izlik.org/JA53RN67EA

ISSN: 2980-1540
download

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

download


The International Journal of Current Social Science (CUSOS) is indexed by the following field-specific databases: