Derleme

Otizmli Çocuklarda Sosyal Etkileşim ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Sosyal Robotların Rolü: Bir Betimsel İnceleme

Cilt: 4 Sayı: 1 26 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Otizmli Çocuklarda Sosyal Etkileşim ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Sosyal Robotların Rolü: Bir Betimsel İnceleme

Öz

Bu betimsel çalışma, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış çocuklarda sosyal robot destekli sosyal etkileşim ve iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik müdahaleleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, sosyal robotların OSB’li çocukların sosyal beceri gelişimine katkısı; kullanılan robot türleri, robotların rolleri ve özerklik düzeyleri, uygulama bağlamları, hedeflenen sosyal ve iletişim becerileri, kullanılan araştırma modelleri ve müdahale etkililiğini artıran/sınırlayan faktörler açısından değerlendirilmiştir. Sistematik literatür taraması Scopus ve ULAKBİM veri tabanlarında gerçekleştirilmiş ve belirlenen dahil etme kriterlerine göre 20 çalışma detaylı şekilde analiz edilmiştir. Bulgular, sosyal robotların OSB’li çocukların göz teması, ortak dikkat, jest taklidi ve iletişim gibi temel sosyal becerilerinde genel olarak olumlu gelişmeler sağladığını göstermektedir. Çalışma, sosyal robot destekli müdahalelerin, insan desteği ile birlikte planlanarak çocukların bireysel özellikleri ve bağlama uygun şekilde düzenlenmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
  2. Baron-Cohen, S., Leslie, A. M., & Frith, U. (2000). Does the autistic child have a “theory of mind”? In J. A. Burack, T. Charman, N. Yirmiya, & P. R. Zelazo (Eds.), The development of autism: Perspectives from theory and research (pp. 59–79). Lawrence Erlbaum Associates.
  3. Bartl-Pokorny, K. D., et al. (2021). Robot-based intervention for children with autism spectrum disorder: A systematic literature review. IEEE Access, 9, 165433–165450. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2021.3132785
  4. Centers for Disease Control and Prevention. (2023). Data and statistics on autism spectrum disorder. https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/data.html
  5. Costa, A., Giglioli, I., Salomone, R., Cipresso, P., & Riva, G. (2018). Social robots as a tool for autism spectrum disorder intervention. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 21(7), 424–429. https://doi.org/10.1089/cyber.2017.0578
  6. Damianidou, D., Eidels, A., & Arthur-Kelly, M. (2020). The use of robots in social communications and interactions for individuals with ASD: A systematic review. Advances in Neurodevelopmental Disorders, 4, 357–388. https://doi.org/10.1007/s41252-020-00184-5
  7. Dautenhahn, K. (2007). Socially intelligent robots: Dimensions of human–robot interaction. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 362(1480), 679–704. https://doi.org/10.1098/rstb.2006.2004
  8. Dubois-Sage, M., Jacquet, B., Jamet, F., & Baratgin, J. (2024). People with autism spectrum disorder could interact more easily with a robot than with a human: Reasons and limits. Behavioral Sciences, 14(2), 131. https://doi.org/10.3390/bs14020131

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2025

Kabul Tarihi

13 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökmen, C. (2025). Otizmli Çocuklarda Sosyal Etkileşim ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Sosyal Robotların Rolü: Bir Betimsel İnceleme. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 37-44. https://izlik.org/JA53RN67EA

ISSN: 2980-1540
download

Bu ürün Creative Commons Attribution 4.0 tarafından lisanslanmıştır.
download

Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi (CUSOS) aşağıda verilen Alan Endeksleri tarafından taranmaktadır;