Türk Sigorta Sektöründe Kurumsal Finansal Performansın Yeni Bir Bütünleşik Karar Verme Modeliyle Analizi

Bu çalışmada, Türk sigorta sektöründe faaliyet gösteren hayat dışı sigorta şirketlerinin kurumsal finansal performanslarının çok boyutlu ve nesnel bir bakış açısıyla değerlendirilmesine yönelik olarak bütünleşik bir karar verme modeli önerilmiştir. Sunulan karar verme çerçevesi, CRISUS, MPSI ve RAWEC prosedürlerinin entegrasyonundan oluşmaktadır. Önerilen modelde, CRISUS ve MPSI yaklaşımları seçilen kurumsal finansal performans göstergelerine ilişkin nihai kriter ağırlıklarının belirlenmesinde kullanılırken; RAWEC prosedürü sigorta şirketlerinin göreli performans sıralamalarının elde edilmesinde uygulanmıştır. Geliştirilen karar verme modelinin uygulanabilirliği ve geçerliliği, Türk sigorta sektöründe 2020–2024 döneminde prim üretimi açısından öne çıkan dokuz hayat dışı sigorta şirketine ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilen ampirik bir vaka analizi aracılığıyla test edilmiştir. Analiz sürecinin ilk aşamasında, CRISUS ve MPSI prosedürlerine dayalı olarak hesaplanan nihai önem ağırlıkları, sigorta şirketlerinin kurumsal finansal performansının belirlenmesinde cari oranın en yüksek öneme sahip performans ölçütü olduğunu ortaya koymaktadır. RAWEC sıralama prosedürü sonuçlarına göre, Türkiye Sigorta, analiz dönemi itibarıyla en yüksek kurumsal finansal performansı sergileyen şirket olarak öne çıkmaktadır. Son olarak, önerilen hibrit karar verme modelinin geçerliliği, güvenilirliği ve sıralama kararlılığı, gerçekleştirilen ağırlık duyarlılığı ve yöntem karşılaştırmasına dayalı sağlamlık analizleri aracılığıyla test edilmiş; elde edilen bulgular, modelin metodolojik açıdan güçlü, tutarlı ve karar verici dostu bir yapı sunduğunu teyit etmiştir.

In this study, an integrated decision-making model is offered to assess the corporate financial performance of non-life insurance companies operating in the Turkish insurance sector from a multidimensional and objective perspective. The suggested decision framework is based on the integration of the CRISUS, MPSI, and RAWEC procedures. Within the model, the CRISUS and MPSI methodologies are employed to define the final objective weights of the chosen corporate financial performance indicators, while the RAWEC procedure is conducted to obtain the relative performance rankings of insurance companies. The applicability and validity of the developed decision-making model are examined through an empirical case study based on annual data from nine non-life insurance companies that stood out in terms of premium production in the Turkish insurance industry over the 2020–2024 period. The findings of the first stage of the examination, derived from the integrated CRISUS–MPSI weighting structure, show that the current ratio emerges as the most significant performance indicator in determining the corporate financial performance of insurance companies. According to the outcomes obtained from the RAWEC ranking procedure, Türkiye Sigorta stands out as the company exhibiting the highest level of corporate financial performance over the analysis period. Finally, the validity, reliability, and ranking stability of the suggested hybrid decision-making model are rigorously tested through weight sensitivity analysis and method-based comparative robustness tests. The results confirm that the proposed model provides a methodologically strong, consistent, and decision-maker-friendly analytical framework for corporate financial performance evaluation in the insurance sector.