Akıllı Telefon Bağımlılığının Kuşak ve Cinsiyet Değişkenleri Açısından İncelenmesi

The aim of this study was to examine whether individuals’ levels of smartphone addiction differ according to generational cohort (X, Y, Z) and gender (female, male). Employing a quantitative research approach and a 3x2 factorial design, data were collected from 434 individuals aged between 18 and 65. A personal information form and the Smartphone Addiction Scale – Short Form were used as data collection instruments. Prior to analysis, assumptions such as normality and homogeneity of variance were checked. Subsequently, two-way analysis of variance (two-way ANOVA) was conducted. The results revealed a significant main effect of generation on smartphone addiction scores (F(2, 428) = 14.88, p < .001, η² = .065). According to Bonferroni post hoc test results, individuals from Generations Z and Y had significantly higher addiction scores than those from Generation X. However, the main effect of gender was not statistically significant (F(1, 428) = 3.25, p > .05), indicating that smartphone addiction levels did not differ substantially between male and female participants. Furthermore, the interaction effect between generation and gender was also found to be non-significant (F(2, 428) = 0.48, p > .05). In conclusion, the study found that smartphone addiction levels differ significantly across generations, whereas gender and the interaction between generation and gender do not have a significant impact. These findings suggest that digital addictions may be shaped by generation-specific psychosocial dynamics and that technology usage habits vary with age.

Bu araştırmanın amacı, bireylerin akıllı telefon bağımlılığı düzeylerinin kuşak (X, Y, Z) ve cinsiyet (kadın, erkek) değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Nicel araştırma yaklaşımıyla ve 3x2 faktöriyel desen ile yürütülen çalışmada, 18–65 yaş aralığındaki 434 bireyden elde edilen veriler kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği – Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde normallik ve varyans homojenliği gibi varsayımsal kontrollerin ardından iki yönlü varyans analizi (iki yönlü ANOVA) uygulanmıştır. Bulgulara göre, kuşak değişkeninin temel etkisi akıllı telefon bağımlılığı puanlarında anlamlı farklılık göstermektedir (F(2,428) = 14.88, p < .001, η² = .065). Bonferroni testi sonuçlarına göre Z ve Y kuşaklarının puanları X kuşağından anlamlı düzeyde yüksektir. Cinsiyetin temel etkisine dair anlamlı bir fark bulunmamış (F(1,428) = 3.25, p > .05), kadın ve erkek bireylerin bağımlılık düzeylerinin benzer olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, kuşak ve cinsiyetin etkileşim etkisi de anlamlı bulunmamıştır (F(2,428) = .48, p > .05). Sonuç olarak, kuşaklar arasında akıllı telefon bağımlılığı düzeylerinin farklılaştığı; ancak cinsiyetin ve kuşak-cinsiyet etkileşiminin bu bağımlılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Araştırma, dijital bağımlılıkların kuşak temelli psikososyal dinamiklerle açıklanabileceğine ve teknoloji kullanım alışkanlıklarının yaşa bağlı olarak çeşitlilik gösterdiğine işaret etmektedir.