F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Adem Karakaş; Salih Alp; Hasan Kara

F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

20.yüzyılın en büyük filozoflarından biri olarak kabul edilen F.A.Hayek, serbest piyasa işleyişinde bilginin önemi üzerinde ısrarla durmaktadır. Bilgi, Hayek’in analizlerinde merkezi bir noktada konumlanmıştır. Düşünür, piyasada dağınık ve mobil halde bulunan bilginin ancak piyasa mekanizması ile analiz edilmesinin mümkün ve etkili olabileceğini ifade etmektedir. Politika yapıcıların merkezi kararlarla piyasaya müdahale etmesi ile piyasanın kendi kendine dengeye gelmesi arasında önemli farklılıklar söz konusudur. Bu anlamda, bazı durumlarda belirsizlik ve karmaşa ortamında piyasaya müdahale edilmemesi daha rasyonel olabilmektedir. Çalışmada, Covid-19 sürecinde politika yapıcıların karşı karşıya kaldıkları zorluklar ele alınmıştır. Bunu yaparken, basit ve karmaşık fenomenler arasındaki ayrıma vurgu yapılmaktadır. Buna ek olarak, politika yapıcıların giderek daha fazla rol üstlenmesinin ortaya çıkardığı potansiyel sorunlara değinilmektedir. Hayek’in bilgi teorisi yaklaşımından hareketle serbest piyasa mekanizmasına güvenilmesi daha ön plana çıkmaktadır. Belirsizlik ve karmaşa (belki panik) durumlarında iktisat politikaları nasıl olmalıdır? Pandemi döneminde hükümet politikaları ve ekonomik planlamanın sonuçları neler olabilir? Piyasa temelli alternatif çözüm önerileri mümkün müdür? Bu süreçler içinde piyasaya yapılan müdahaleler daha büyük sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle çalışmanın odak noktası, belirsizlik ve karmaşa dönemlerinde politika yapıcıların karşılaştıkları zorlukların doğasını anlamak ve bunun arka planını analiz etmektir. Bu analizi yaparken de referans noktası olarak serbest piyasanın erdemini savunan Hayek’in bakış açısını anlamak önem taşımaktadır. Bu bakış açısının temelinde müdahaleden kaçınmak yatmaktadır. Eğer piyasaya müdahale söz konusu ise hızlı bir şekilde geri dönmek gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Kaynak gösterim kurallarına uyulmuştur

Kaynakça

Alp, S. (2009), “Refah Devleti Düşüncesinin Gelişimi ve Bir Liberal Alternatif Olarak Üçüncü Sektör.”, Maliye Dergisi (156), 265-279.
Alp S. ve A. Karakaş (2008), “Asimetrik Bilgi Teorisi Karşısında Hayek’in Ekonomik Yaklaşımları: Karşılaştırmalı Bir Analiz”, Liberal Düşünce Dergisi, 51‐52, 215‐230.
Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016), “Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics”, 131(4), 1593–1636.
Bernanke, B. S. (2020). “The New Tools of Monetary Policy.” American Economic Association Presidential Address, January 4.
Boettke, P.J. & Powell, B. (2021) The Political Economy of the Covid-19 Pandemic. Southern Economic Journal,87(4), 1090–1106.
Caggiano, G., Castelnuovo, E., & Kima, R. (2020), “The Global Effects of Covid-19-induced Uncertainty”, https://ssrn.com/abstract=3623226, (Erişim Tarihi: 20.11. 2022).
Davis, S. J. (2016), “An index of global economic policy uncertainty” (Working Paper No. w22740). National Bureau of Economic Research, http://www.nber.org/papers/w22740, (Erişim Tarihi: 20.11. 2022).
Dell'Ariccia, G., P. Mauro, A. Spilimbergo and J. Zettelmeyer, (2020), “Economic policies for the COVID-19 war” https://blogs.imf.org/2020/04/01/economic-policies-for-the-covid-19-war/, (Erişim Tarihi: 20.12. 2022).

Fukuyama, F. (2020), “The pandemic and political order: It takes a state”, Foreign Affairs, 99(4), 26–32.
Furman, J. (2020). Protecting People Now, Helping the Economy Rebound Later en R. Baldwin B. Weder di Mauro Editors, Mitigating the COVID Economic Crisis: Act Fast and Do Whatever It Takes,(pp. 191–96) Center for Economic Policy and Research.
Hayek, F. A. (1944), The Road to Serfdom, Chicago: The University of Chicago Press.
Hayek, F. A. (1945), “The Use of Knowledge in Society”, American Economic Review, 35 (4), 519–30.
Hayek, F.A. (1967), “The theory of complex phenomena”, in Hayek, F.A. Studies in Philosophy, Politics and Economics, London: Routledge.
Hayek, F. A. (2002), “Competıtıon As A Dıscovery Procedure”, Translated by M.S. Snow), The Quarterly Journal Of Austrıan Economıcs, Vol. 5, No. 3, pp.9–23.
Karakaş, A., Alp, S., ve Kara H. (2023), Piyasa ve Devlet Ekseninde F.A. Hayek ve Düşünceleri, Eğitim Yayınevi.
Loayza, N. V., & Pennings, S. (2020). Macroeconomic policy in the time of COVID-19: A primer for developing countries.
Namani A. (2022), "The rebirth of Keynes during the COVID-19 Pandemics- a Theoretical approach," CES Working Papers, Centre for European Studies, Alexandru Ioan Cuza University, vol. 13(4), pages 347-366.
Pennington, M. (2020). The Response to the Pandemic: A Hayekian View. Institute of EconomicAffairs,https://iea.org.uk/wp-content/uploads/2020/08/A-Hayekian-View.pdf, (Erişim Tarihi: 20.11. 2022).
Pennington M. (2021), “Hayek on complexity, uncertainty and pandemic response”, The Review of Austrian Economics 34, 203–220.
Sahinoz, S., & Cosar, E. (2018), “Economic policy uncertainty and economic activity in Turkey”, Applied Economics Letters, 25(21), 1517–1520.
Storr, V.H, vd. (2021)"Essential or not? Knowledge problems and COVID‐19 stay‐at‐home orders." Southern Economic Journal 87.4, 1229-1249.
Ustaoğlu M., (2020). The Covid-19 Pandemıc and the Effectıveness of Fiscal Policies", Edited by D. Demirbaş, V. Bozkurt, S. Yorgun, The COVID-19 Pandemic and Its Economic, Social, and Political Impacts, IU Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi Politik Teorisi

Bölüm

Teorik Makale

Yazarlar

Adem Karakaş ^*
0000-0003-3628-3308
Türkiye

Salih Alp
Türkiye

Hasan Kara
0009-0001-4344-3317
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

9 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2024

Kabul Tarihi

25 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA99CD56FX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakaş, A., Alp, S., & Kara, H. (2024). F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 17-25. https://izlik.org/JA99CD56FX

AMA

1.Karakaş A, Alp S, Kara H. F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. CUSOS. 2024;3(1):17-25. https://izlik.org/JA99CD56FX

Chicago

Karakaş, Adem, Salih Alp, ve Hasan Kara. 2024. “F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi 3 (1): 17-25. https://izlik.org/JA99CD56FX.

EndNote

Karakaş A, Alp S, Kara H (01 Haziran 2024) F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi 3 1 17–25.

IEEE

[1]A. Karakaş, S. Alp, ve H. Kara, “F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, CUSOS, c. 3, sy 1, ss. 17–25, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99CD56FX

ISNAD

Karakaş, Adem - Alp, Salih - Kara, Hasan. “F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi 3/1 (01 Haziran 2024): 17-25. https://izlik.org/JA99CD56FX.

JAMA

1.Karakaş A, Alp S, Kara H. F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. CUSOS. 2024;3:17–25.

MLA

Karakaş, Adem, vd. “F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2024, ss. 17-25, https://izlik.org/JA99CD56FX.

Vancouver

1.Adem Karakaş, Salih Alp, Hasan Kara. F.A HAYEK’İN BİLGİ VE KARMAŞIK FENOMENLER TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE COVİD-19 DÖNEMİ POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. CUSOS [Internet]. 01 Haziran 2024;3(1):17-25. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99CD56FX