Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki

Kübra Özman; Hacı Ahmet Karadaş

TR EN

Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki

Abstract

Ekonomik büyümenin olmazsa olmazı enerji, tarih boyunca genellikle fosil kaynaklar kullanılarak elde edilmektedir. Ancak, fosil yakıt kullanımları çevresel sorunlara neden olmasının yanında sınırlı kaynağa olması nedeniyle yakın zamanda tükenecek bir enerji kaynağıdır. Fosil yakıtların alternatifi olan yenilenebilir enerji kaynakları hem fosil yakıtlara oranla daha çevreci hem de dünya var olduğu sürece tükenmeyeceklerdir. Buna ek olarak, her ülkenin coğrafyasına uygun yenilenebilir enerji kaynağı vardır. Bu bağlamda yenilenebilir enerji kullanımının artması, küresel ısınmanın azalmasına ve dışa bağımlılığı azaltarak ekonomilerin büyümesine olumlu katkı sağlayabilir. Bu çalışmada, BRICS-T ülkelerinin 2000 -2019 dönemine ait veri setine ekonometrik analiz uygulanmıştır. Nedensellik testi sonucunda kişi başı GSYH ve yenilenebilir enerji kullanım yüzdesinden kişi başı karbondioksit salınımına doğru tek yönlü nedensellik olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca uygulanan eş bütünleşme testi sonucunda yenilenebilir enerji kullanımının karbondioksit emisyonlarını azalttığı, kişi başı GSYH’nin ise karbondioksit emisyonlarını artırdığı tespit edilmiştir.

Keywords

References

Alper, FÖ, Alper AE. (2017). Karbondioksit Emisyonu, Ekonomik Büyüme, Enerji Tüketimi İlişkisi: Türkiye İçin Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Sosyoekonomi Dergisi, 25(33):153. doi:10.17233.
Ateş B, Yağcı H. (2023). Türkiye ve BRICS Ülkelerinde Enerji Tüketiminin Ekonomik Refaha Etkisi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(25):6-8. doi:10.53092.
Baltagi, BH, Feng, Q, Kao, C. (2012). A Lagrange Multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal of Econometrics, 170(1):164-177.
Baloch, MA., Mahmood, N., Zhang, JW. (2019). Effect of natural resources, renewable energy and economic development on CO2 emissions in BRICS countries. Science of the Total Environment, 678, 632-638.
Bekar, N. (2020). Yenilenebilir enerji kaynakları açısından Türkiye’nin enerji jeopolitiği. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 3(1), 40.
Breusch, TS, Pagan, AR. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The review of economic studies, 47(1):239-253.
Cinel, EA. (2014). Türkiye’ de Ekonomik Büyümenin Belirleyicileri (1980-2011). Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 4(8), 15-26.
Çetintaş, H., Bicil, İM., Türköz, K. (2016). Türkiye’de CO2 Salınımları EnerjiTüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (619), 57-67.

Çetintaş Y, Aydın C. (2022). Yenilenebilir Enerji Bağlamında Çevre Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: OECD Ülkeleri Örneği. Journal of Management and Economics Research, 20(1), 292-312. doi:10.11611.
Çetinbakış M, Şahin Kutlu Ş. (2022). Türkiye’de yenilenebilir enerji tüketimi ve çevresel sürdürülebilirliğin ekonomik büyüme üzerine etkisi. Journal of Empirical Economics and Social Sciences, 4(1), 20-38. doi:10.46959.
De Hoyos, R. E, Sarafidis, V. (2006). Testing for cross-sectional dependence in panel-data models. The stata journal, 6(4):482-496.
Enerdata (2020) Global energy statistical yearbook (2020). https://yearbook.enerdata.net/total-energy/world-consumptionstatistics.
Eyüboğlu K, Akdağ S, Özçelik M. (2021). Gelişmekte Olan Ülkelerde Enerji Verimliliği, Yenilenebilir Enerji Ve Ekonomik Büyüme Etkileşiminin Test Edilmesi. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 29-36.
IPCC. (2007). Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). IPCC WGI Fourth Assessment Report. Climate Change 2007: The Physical Science Basis.
İnan İ, Akbulut İ, Aslan E. (2018). Enerji Sorununun Çözümünde Yenilenemez ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Yeri Ve Önemi. Türk Dünyası Araştırmaları, 120(237), 11-40.
Karadaş, HA, Sali̇hoğlu, E, Koşaroğlu, Ş. (2019). CAD Problem in Turkish Economy: An Application with Selected Macroeconomic Variables. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1):448-461. doi: 10.33905/bseusbed.486105
Karadaş, HA. (2020a). Effect of Labor Force Education Level on Growth: An Analysis on Fragile Five Countries. A. Umut (Ed.), Contemporary Approaches in The Field Of Economy, Finance and Management içerisinde (s.43-58). Nobel Bilimsel Eserler.
Karadaş, HA. (2020b). Seçili N-11 Ülkelerinde İşgücü Eğitim Seviyesinin Ekonomiye Etkisi. N. Balıkçıoğlu (Ed.), Makroekonomik Göstergeler Çerçevesinde N -11 Ülkeleri içerisinde (s.107-138). Orion Kitabevi.
Koçbulut Ö, Barış, S. (2016). Avrupa Birliği Ülkelerinde İhracat ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Kadın İstihdamı Üzerindeki Etkisi: Panel Veri Analizi. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 1(2):22-39.
Korkmaz Ö, Develi A. Türkiye’de Birincil Enerji Kullanımı, Üretimi ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) Arasındaki İlişki. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2), 2.
Mete E. (2021). Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: G7 Ülkeleri Örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1481-1495. doi:10.16951.
Ordu S. (2022). Enerji Tüketimi, CO2 Salınımı ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 4(1), 52-63. doi:10.38009.
Örk Özel S, Ekiz FM. (2021). Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Karbondioksit Emisyonunun Ekonomik Büyüme Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 625-647. doi:10.18074.
Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross sectional dependence in panels. Empirical Economics, 1-38.
Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependence. Journal of applied econometrics, 22(2):265-312.
Şahin G, Onurbaş Avcıoğlu A. (2016). Tarımsal Üretimde Sera Gazları ve Karbon Ayak İzi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 12(3):160.
TEİAŞ. (2021). Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. Nisan 2021 kurulu güç raporu. https://www.teias.gov.tr/tr-TR/kurulu-guc-raporlari.
Ünlü İ, Sever R, Akpınar A. (2011). Türkiye’de Çevre Eğitimi Alanında Yapılmış Küresel Isınma Ve Sera Etkisi Konulu Akademik Araştırmaların Sonuçlarının İncelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1):41
Yanıktepe T, Kısakürek Parlak T, Kara O. (2021). Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(3):453-454. doi:10.47495.
Yenilmez F, Erdem MS. (2018). Türkiye ve Avrupa Birliği’nde Ekonomik Büyüme ile Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Toda-Yamamoto Nedensellik Testi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1):1-2. doi:10.17494.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Growth

Journal Section

Research Article

Authors

Kübra Özman ^*
Türkiye

Hacı Ahmet Karadaş
Türkiye

Early Pub Date

July 28, 2023

Publication Date

July 3, 2023

Submission Date

June 14, 2023

Acceptance Date

July 3, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 2 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA59HE62AX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Özman, K., & Karadaş, H. A. (2023). Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 38-45. https://izlik.org/JA59HE62AX

AMA

1.Özman K, Karadaş HA. Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki. CUSOS. 2023;2(1):38-45. https://izlik.org/JA59HE62AX

Chicago

Özman, Kübra, and Hacı Ahmet Karadaş. 2023. “Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme Ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki”. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi 2 (1): 38-45. https://izlik.org/JA59HE62AX.

EndNote

Özman K, Karadaş HA (July 1, 2023) Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi 2 1 38–45.

IEEE

[1]K. Özman and H. A. Karadaş, “Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki”, CUSOS, vol. 2, no. 1, pp. 38–45, July 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA59HE62AX

ISNAD

Özman, Kübra - Karadaş, Hacı Ahmet. “Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme Ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki”. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi 2/1 (July 1, 2023): 38-45. https://izlik.org/JA59HE62AX.

JAMA

1.Özman K, Karadaş HA. Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki. CUSOS. 2023;2:38–45.

MLA

Özman, Kübra, and Hacı Ahmet Karadaş. “Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme Ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki”. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 2, no. 1, July 2023, pp. 38-45, https://izlik.org/JA59HE62AX.

Vancouver

1.Kübra Özman, Hacı Ahmet Karadaş. Yenilenebilir Enerji, Ekonomik Büyüme ve CO2 Salınımı Arasındaki İlişki. CUSOS [Internet]. 2023 Jul. 1;2(1):38-45. Available from: https://izlik.org/JA59HE62AX